Tinnitus: welk geluid hoort u?

Tinnitus, of oorsuizen, is het horen van geluid zonder dat er een geluidsbron is: een piep, suis, brom, zoem of klop. Meestal ontstaat het doordat uw hersenen het signaal versterken voor toonhoogtes waarvoor uw oor minder input geeft, bijvoorbeeld na lawaaischade. Ongeveer 1 op de 10 mensen heeft er voortdurend last van.

Er is geen verschil: tinnitus is de medische naam, oorsuizen het Nederlandse woord. Beide betekenen dat u geluid hoort zonder dat er een geluidsbron is, of het nu piept, ruist, bromt of klopt.

Hoort u geregeld een piep, ruis of bromtoon die niemand anders hoort, dan hebt u tinnitus. Met de tinnitustest op deze pagina zoekt u uit welk geluid het best past. Een huisarts of NKO-arts kan uw gehoor en de tinnitus daarna nauwkeurig meten.

Een korte piep van enkele seconden die vanzelf wegzakt, is heel gewoon en onschuldig. Hoort u de piep na een concert, festival of luide knal, dan zijn uw oren overbelast: gun ze rust. Blijft de piep, of hoort u tegelijk slechter aan één kant, bel dan dezelfde dag uw huisarts.

Bij iedereen anders. De meest voorkomende vorm is een hoge piep of fluittoon. Andere mensen horen sissen, ruisen, brommen, zoemen, klikken of een kloppend geluid op de hartslag. Op deze pagina kunt u alle soorten beluisteren en met de tinnitustest zoeken welk geluid het best past.

De bekendste oorzaak is lawaaischade door concerten, festivals, werk of een luide koptelefoon. Ook ouder worden, een prop oorsmeer, een verkoudheid, stress, spanning in kaak of nek, sommige geneesmiddelen en de bloedvaten rond het oor kunnen meespelen. Vaak is er niet één oorzaak aan te wijzen.

Een geneesmiddel dat tinnitus geneest, bestaat (nog) niet. Wel is de oorzaak soms te behandelen, zoals oorsmeer, een ontsteking of vocht achter het trommelvlies. Bij blijvende tinnitus helpen geluidsverrijking, een hoorapparaat bij gehoorverlies en begeleiding door een tinnitusteam, zoals cognitieve gedragstherapie. Daarmee neemt de hinder bij de meeste mensen duidelijk af.

Tijdelijke tinnitus na een luide avond verdwijnt meestal binnen een dag. Ook tinnitus door een verkoudheid of oorsmeer trekt vaak weg zodra de oorzaak weg is. Hebt u het langer dan drie maanden, dan spreken we van chronische tinnitus; die verdwijnt meestal niet helemaal, maar de hinder neemt bij de meeste mensen wel af.

Ja. Vooral tijdelijke tinnitus na luid geluid, na een verkoudheid of door oorsmeer kan plots wegvallen zodra de oorzaak weg is. Ook chronische tinnitus kan van dag tot dag sterk wisselen of een tijd nauwelijks hoorbaar zijn. Komt hij terug na luid geluid, dan is dat een signaal om uw oren beter te beschermen.

Ja. Nieuwe lawaaischade kan tinnitus luider maken of een nieuwe toon toevoegen. Ook stress en slaaptekort maken het vaak tijdelijk erger. Bescherm uw oren daarom goed in luid geluid, bijvoorbeeld met oordoppen op maat.

Soms, vooral bij een kloppend of ruisend geluid op het ritme van uw hartslag. Dan kunnen de bloeddruk of de bloedvaten rond het oor meespelen, bijvoorbeeld een vernauwing. Bij de meeste vormen van tinnitus is de bloeddruk niet de oorzaak. Hoort u uw hartslag in uw oor, laat dit dan altijd nakijken door uw huisarts.

Zit niet in volledige stilte, want dan valt het geluid net op. Zet muziek niet luid om de tinnitus te overstemmen, draag geen oordoppen in rustige situaties en peuter niet met wattenstaafjes in uw oor. En blijf niet zoeken naar wondermiddelen: een pil of supplement dat tinnitus geneest, bestaat (nog) niet.

Stress veroorzaakt tinnitus zelden alleen, maar maakt het geluid wel luider en opvallender. Ontspanning, beweging, een vast slaapritme en een zacht achtergrondgeluid helpen uw brein het naar de achtergrond te schuiven. Blijft het uw dagen beheersen, bespreek het dan met uw huisarts; begeleiding zoals cognitieve gedragstherapie werkt bij veel mensen goed.

In een stille slaapkamer heeft uw brein niets anders om op te letten, dus valt de tinnitus net op. Een zacht achtergrondgeluid, zoals een ventilator, regen of zachte muziek, maakt het minder opvallend. In de module Stilte maakt tinnitus luider hoort u zelf het verschil.

Vaak is de oorzaak onschuldig, zoals oorsmeer, een verkoudheid of lawaai dat vooral aan één kant binnenkwam. Houdt het aan, laat het dan nakijken door uw huisarts. Is het plots ontstaan en hoort u aan die kant ook slechter, bel dan dezelfde dag.

Uw evenwichtsorgaan zit vlak naast het slakkenhuis in het binnenoor, dus klachten kunnen samen optreden, bijvoorbeeld bij de ziekte van Ménière of een ontsteking van het binnenoor. Hebt u oorsuizen samen met (draai)duizeligheid, een vol gevoel of wisselend gehoor, ga dan naar uw huisarts.

Dat hangt van de oorzaak af. Komt de ruis door een prop oorsmeer, dan verdwijnt hij vaak zodra het oor schoon is. Na een verkoudheid trekt hij meestal vanzelf weg. Is de ruis blijvend, dan helpt een zacht achtergrondgeluid om hem naar de achtergrond te krijgen.

Meestal wel. Een verkoudheid of middenoorontsteking kan onderdruk of vocht achter het trommelvlies geven, waardoor u geruis en een dof gevoel krijgt. Dat trekt vaak binnen enkele weken vanzelf weg. Duurt het langer, of krijgt u oorpijn of koorts, ga dan naar uw huisarts.

Altijd bij plots oorsuizen met slechter horen (bel dezelfde dag, buiten de kantooruren via 1733), bij een kloppend geluid op uw hartslag, bij tinnitus aan één kant die niet overgaat, en bij duizeligheid, oorpijn of vocht uit het oor. En natuurlijk als het geluid uw slaap of dagelijkse leven sterk beïnvloedt.

Oordoppen genezen tinnitus niet, maar ze voorkomen wel dat het erger wordt, doordat ze uw oren beschermen tegen nieuwe lawaaischade. Draag ze in luid geluid, niet de hele dag in rustige situaties: dan wordt uw gehoor net gevoeliger en valt de tinnitus meer op. Met oordoppen op maat met filter, zoals de Custom Music, blijft muziek helder terwijl het volume veilig omlaag gaat.

Ja. Een prop oorsmeer kan een dof gevoel en geruis geven. Gebruik geen wattenstaafjes, want daarmee duwt u het smeer dieper. Uw huisarts kan een prop veilig verwijderen en meteen nagaan of er niets anders aan de hand is.

Er is geen vitamine of supplement waarvan bewezen is dat het tinnitus vermindert. Vermoedt u een tekort, bijvoorbeeld aan vitamine B12, laat dat dan via uw huisarts nagaan in plaats van zelf middelen te kopen.

Nee. De test helpt u het geluid te beschrijven en geeft inzicht en tips, maar vervangt geen onderzoek. Een koptelefoon of luidspreker geeft niet elke toonhoogte even goed weer, dus de gevonden frequentie is een benadering. Twijfelt u, of herkent u een alarmsignaal, ga dan naar uw huisarts.