Gehoor & tinnitus

Hoeveel decibel is schadelijk? Tabel met 30–140 dB-voorbeelden

Audinc 11 nov 2024 laatst bijgewerkt 25 okt 2026
Hoeveel decibel is schadelijk? Tabel met 30–140 dB-voorbeelden

Geluid wordt schadelijk vanaf 80 decibel, afhankelijk van hoe lang u erin staat. Met een tabel van alledaagse geluiden, de veilige tijd per niveau, de Belgische regels en het verschil tussen hinderlijk en schadelijk.

Een goed gehoor is onbetaalbaar, goede gehoorbescherming niet

Iedereen heeft de hele dag geluid om zich heen. Maar wanneer is het gewoon lawaai, en wanneer beschadigt het uw gehoor? Het korte antwoord: geluid kan schadelijk worden vanaf ongeveer 80 decibel. Hoe schadelijk het is, hangt af van hoe luid het is en hoe lang u erin staat.

In de tabel hieronder ziet u hoe luid alledaagse geluiden zijn en hoe lang u er zonder gehoorbescherming in kunt staan voordat u aan uw dagdosis zit.

NiveauVoorbeeldVeilige tijd per dag
0 dBGehoordrempel: het zachtste wat een gezond oor hoortGeen risico
20 dBRitselende blaadjesGeen risico
30 dBFluisterenGeen risico
40 dBStille woonkamer of bibliotheekGeen risico
50 dBRustig kantoorGeen risico
60 dBNormaal gesprekGeen risico
70 dBStofzuigerGeen risico
80 dBHuilend kind, haardroger op de hoogste stand, voorbijrijdende scooter8 uur
85 dBDruk stadsverkeer± 2,5 uur
90 dBGemiddelde bouwplaats, windgeruis onder een motorhelm bij 60 km/u± 50 minuten
95 dBHaakse slijper (95–105 dB)15 minuten
100 dBVolle club, drilboor, oortjes op maximaal volume; ook het wettelijke maximum voor muziek in Vlaanderen (gemiddeld over 60 minuten)± 5 minuten
110 dBKettingzaag, windgeruis op de motor bij 160 km/u± 30 seconden
120–130 dBPijngrens: geluid doet zeer, zoals een startende vliegtuigmotorEnkele seconden
140 dBGeweerschot, of een vertrekkend vliegtuig op de startbaanEén keer kan al blijvende schade geven

De veilige tijd volgt de rekenregel die ook op het werk gebruikt wordt: 80 dB(A) gedurende 8 uur, en elke 3 dB luider halveert de tijd. Bij 83 dB is dat dus 4 uur, bij 86 dB 2 uur, bij 89 dB 1 uur en bij 92 dB een half uur. De voorbeelden zijn richtwaarden. Hoe luid iets bij uw oor is, hangt af van de afstand tot de bron en van de ruimte. Op de motor is het vooral de wind die het geluid onder uw helm opdrijft; hoe u zich daartegen beschermt en toch muziek en navigatie hoort, leest u in muziek en navigatie op de motor.

Wanneer is geluid schadelijk?

In uw binnenoor zitten haarcellen die geluidstrillingen omzetten in signalen voor uw hersenen. Te veel geluid overbelast die haarcellen. Na een avond in luid geluid kunt u tijdelijk slechter horen of een piep hebben. Gebeurt dat vaak, dan raken haarcellen blijvend beschadigd. Die groeien niet terug, dus het gehoorverlies is blijvend. Ook tinnitus, een piep of ruis die niet weggaat, kan zo ontstaan.

Of geluid schade doet, hangt af van twee dingen samen: hoe luid het is en hoe lang u erin staat. Dat heet uw geluidsdosis. Daarom kan een werkdag in 85 dB net zo schadelijk zijn als een kwartier vooraan bij een concert. Boven 100 dB gaat het snel: dan zit u binnen minuten aan uw dagdosis. Rond 120 tot 130 dB ligt de pijngrens, en bij nog luidere knallen, zoals een geweerschot van dichtbij, kan één keer al blijvende schade geven.

Rekenhulp · geluidsdosis

Hoe lang is dit geluid veilig voor uw oren?

Kies een situatie of stel zelf het geluidsniveau en de duur in.

Veilig zonder bescherming4 minuten 40 seconden
Uw dagdosis na 2 uur25×
Zonder gehoorbescherming 25×
Met een filter van SNR 19 31%
Met een sterk filter (SNR 31) 2%

100% is uw volledige dagdosis en 3× betekent drie keer zoveel. Komt u boven de 100%, dan loopt u risico op blijvende gehoorschade.

Schatting met de rekenregel 80 dB(A) gedurende 8 uur, waarbij elke 3 dB erbij de tijd halveert. De SNR is een labowaarde: hoeveel u in de praktijk dempt, hangt af van hoe goed uw oordop afsluit. Geen vervanging voor een meting.

Hoe werkt de decibelschaal?

Decibel is geen gewone schaal waarbij 100 twee keer zoveel is als 50. De schaal is logaritmisch: elke 10 dB erbij betekent tien keer zoveel geluidsenergie, en klinkt voor uw oor ongeveer twee keer zo luid. Elke 3 dB erbij is al een verdubbeling van de geluidsenergie, ook al hoort u dat nauwelijks.

Daardoor is 120 dB niet twee keer zo luid als 60 dB, maar bevat het een miljoen keer zoveel geluidsenergie. En daarom halveert de veilige tijd bij elke 3 dB.

Wat betekent dB(A)?

Uw oor is niet voor alle toonhoogtes even gevoelig. Middelhoge tonen, rond 1.000 tot 5.000 hertz, hoort u het best; heel lage tonen veel minder. Een geluidsmeter houdt daar rekening mee met een A-filter. Lage tonen tellen dan minder zwaar mee, zodat de meting beter aansluit bij wat uw oor ervaart. Het resultaat heet dB(A). Daarom worden geluidsnormen meestal in dB(A) uitgedrukt.

Voor korte, harde knallen, zoals een hamerslag of schot, wordt een C-filter gebruikt dat de lage tonen bijna volledig meeneemt. Dat geeft dB(C). Op het werk gelden daarvoor aparte piekwaarden. Ook een vuurwerkknal is zo’n piek; wat u daartegen doet, leest u in oordoppen voor vuurwerk.

Hoeveel dB is hinderlijk?

Hinderlijk en schadelijk zijn twee verschillende dingen. Geluid kan uw gehoor beschadigen zonder dat u het vervelend vindt, zoals muziek die u mooi vindt. En geluid kan heel hinderlijk zijn zonder dat het uw gehoor raakt, zoals een tikkende verwarming of de bas van de buren.

Of u geluid hinderlijk vindt, hangt minder af van het aantal decibel dan van het soort geluid, het moment en uzelf. Geluid dat u niet kunt beïnvloeden, onregelmatig geluid en geluid in de avond of nacht ervaren de meeste mensen als storend. Hinder kan leiden tot slecht slapen, stress en concentratieproblemen.

Voor geluid in de leefomgeving heeft de WHO richtwaarden opgesteld. Voor wegverkeer adviseert de WHO om buiten de woning onder 53 dB te blijven, gemiddeld over het hele etmaal, en ‘s nachts onder 45 dB. Daarboven nemen hinder en gezondheidsklachten merkbaar toe. Dat zijn veel lagere waarden dan de grens van 80 dB waarbij gehoorschade begint.

Bij burenlawaai gaat het niet om een vaste decibelgrens, maar om de vraag of de hinder groter is dan wat buren normaal van elkaar moeten verdragen (abnormale burenhinder). Komt u er samen niet uit, dan kan de buurtbemiddeling van uw gemeente helpen.

Tip

Slaapt u slecht door verkeer, een snurkende partner of de buren? Slaapdoppen op maat dempen het geluid en zitten zacht genoeg om ermee op uw zij te liggen. Wilt u weten wat er speelt? Een decibel-app op uw gsm laat zien hoe luid het in uw slaapkamer is.

Op het werk: de regels van de Codex over het welzijn op het werk

Op de werkvloer gelden wettelijke grenzen. Ze staan in de Codex over het welzijn op het werk (boek V, titel 2) en gaan uit van uw dagelijkse blootstelling over een werkdag van 8 uur:

  • 80 dB(A): uw werkgever moet gehoorbescherming ter beschikking stellen en u voorlichten over de risico’s. U valt dan ook onder het verplichte gezondheidstoezicht, met een gehoortest bij de arbeidsarts.
  • 85 dB(A): u bent verplicht gehoorbescherming te dragen.
  • 87 dB(A): de grenswaarde, gemeten in het oor en dus met gehoorbescherming in. Daar mag het nooit boven komen.

Het meten en beoordelen van het lawaai is een taak van uw werkgever, als onderdeel van de risicoanalyse, met de hulp van de interne of externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Wij doen zo’n geluidsmeting op locatie met een klasse 1-geluidsmeter. Alle regels, ook de piekwaarden en wie wat betaalt, leest u in wanneer is gehoorbescherming verplicht.

Voor wie in lawaai werkt, zijn er speciale werkoordoppen, en voor de bouw gehoorbescherming voor de bouw. Welke beroepen het meeste risico lopen, ziet u in ons overzicht van beroepen met een hoog risico op gehoorschade.

Muziek in uw vrije tijd: de Vlaamse geluidsnorm

Voor concerten, cafés, fuiven en festivals geldt in Vlaanderen een wettelijke geluidsnorm, vastgelegd in VLAREM II. De standaardnorm is 85 dB(A), gemiddeld over 15 minuten. Wil een organisator luider spelen, dan moet het niveau continu gemeten en zichtbaar zijn. Tussen 95 en 100 dB(A), gemiddeld over 60 minuten, wordt het niveau ook geregistreerd en krijgen alle bezoekers kosteloos oordopjes. Boven 100 dB(A) is versterkte muziek verboden. Voor festivals en tenten moet de gemeente de activiteit vooraf toelaten, met dezelfde bovengrens.

In Brussel geldt sinds 2018 een vergelijkbare regeling met drie categorieën, tot 100 dB(A) gemiddeld over 60 minuten, met onder meer oordopjes en een rustzone voor het publiek. Ook de WHO hanteert in haar Global Standard for Safe Listening Venues and Events (2022) een maximum van 100 dB, gemiddeld over 15 minuten.

Ter vergelijking: bij 100 dB zit u volgens de rekenregel al na zo’n 5 minuten aan uw dagdosis. Een concert of festival duurt vele malen langer. Met festival oordopjes met een muziekfilter blijft de muziek helder, terwijl het volume bij uw trommelvlies naar een veilig niveau gaat.

85 dB(A)

standaardnorm in Vlaanderen; daarboven wordt het niveau continu gemeten en getoond.

95 dB(A)

vanaf hier registratie en gratis oordopjes voor alle bezoekers.

100 dB(A)

absoluut maximum, gemiddeld over 60 minuten. Luider is verboden.

Meet het zelf

Wilt u weten hoe luid het ergens is? Een decibel-app op uw gsm geeft een redelijke indicatie. Op een iPhone zijn die apps meestal betrouwbaarder dan op Android, omdat de microfoons per toestel minder verschillen. Houd de gsm vrij, niet in uw zak, en kijk naar het gemiddelde over een paar minuten in plaats van de hoogste piek.

Geen app bij de hand? Dan is er een eenvoudige vuistregel: moet u uw stem verheffen om iemand op een meter afstand te verstaan, dan zit het geluid waarschijnlijk boven 80 dB. Voor een meting die op het werk telt, is een geijkte geluidsmeter nodig.

Meer praktische tips om uw oren te beschermen leest u in gehoorschade voorkomen. En wilt u weten hoe geluid eigenlijk werkt, van trilling tot toonhoogte? Lees dan wat is geluid.

Volg ons

Hebt u een vraag? We zijn een en al oor.

Veelgestelde vragen

Lees meer

FAQ

Geluid kan schadelijk worden vanaf ongeveer 80 dB, als u er lang in staat. Als rekenregel geldt 80 dB(A) gedurende 8 uur, en elke 3 dB luider halveert die tijd. Bij 100 dB zit u na ongeveer 5 minuten aan uw dagdosis. Vanaf zo’n 120 tot 130 dB doet geluid pijn en kan één keer al blijvende schade geven.

Hinder hangt minder af van het aantal decibel dan van het soort geluid, het moment en de persoon. Al ver onder de grens van gehoorschade kan geluid hinderlijk zijn, vooral ’s nachts. De WHO adviseert voor wegverkeer om buiten de woning onder 53 dB (gemiddeld over het etmaal) en ’s nachts onder 45 dB te blijven.

Een normaal gesprek is ongeveer 60 dB, fluisteren rond 30 dB. Moet u uw stem verheffen om iemand op een meter afstand te verstaan, dan zit het geluid rondom u waarschijnlijk boven 80 dB.

Zo luid als een normaal gesprek op een meter afstand. Voor uw gehoor is 60 dB veilig, ook als u er de hele dag in zit. Het kan wel hinderlijk zijn, bijvoorbeeld als u zich probeert te concentreren of wilt slapen.

Volgens de rekenregel ongeveer 5 minuten per dag zonder gehoorbescherming. 100 dB is het niveau van een volle club of een drilboor. Met oordoppen met filter brengt u het geluid bij uw trommelvlies terug naar een niveau waarin u de hele avond kunt staan.

Een decibel-app geeft een redelijke indicatie, zeker op een iPhone. Voor een betrouwbare meting op het werk, bijvoorbeeld voor de risicoanalyse, is een geijkte geluidsmeter nodig.

Gerelateerde blogartikelen