Gehoor & tinnitus

Tinnitus voorkomen: zo beschermt u uw oren (en welke oordoppen werken)

Audinc 21 sep 2022 laatst bijgewerkt 25 okt 2026
Tinnitus voorkomen: zo beschermt u uw oren (en welke oordoppen werken)

Tinnitus door lawaai is niet te herstellen, maar wel te voorkomen. Lees hoe lang hard geluid veilig is, wat u zelf kunt doen en welke oordoppen uw oren echt beschermen.

Een goed gehoor is onbetaalbaar, goede gehoorbescherming niet

U stapt na een concert naar buiten en daar is hij: een hoge piep, of een ruis die u de hele avond niet hoorde. De volgende ochtend is hij meestal weg. Toch is dat geluid geen onschuldig bijeffect van een goede avond, maar een signaal dat uw oren te veel hebben gehad.

Tinnitus, in Vlaanderen vaak gewoon oorsuizen genoemd, betekent dat u een geluid hoort dat er niet is: piepen, suizen, brommen of ruisen. Wat tinnitus precies is en welke oorzaken er zijn, leest u in onze uitleg over tinnitus en oorsuizen. In dit artikel gaat het om de vraag wat u eraan kunt doen voordat het zover is. Want lawaai is de oorzaak die u zelf het best in de hand hebt, en volgens Gezondheid en Wetenschap ook de meest voorkomende: meestal gaat oorsuizen terug op lawaaischade door werk, muziek, vuurwerk of een schot. Ongeveer 1 op de 10 mensen heeft er voortdurend last van.

In het kort

  • Lawaaischade in uw binnenoor herstelt niet. Voorkomen is daarom het enige wat echt werkt.
  • Rekenregel: 80 dB(A) gedurende 8 uur, en elke 3 dB harder halveert de tijd. Bij 100 dB zit u na ongeveer 5 minuten aan uw dagdosis.
  • Oordoppen voorkomen nieuwe schade. Bestaande tinnitus genezen ze niet.
  • Hoe goed een oordop afsluit, bepaalt hoeveel demping u echt krijgt. Daarin verschillen schuim, universele dopjes en maatwerk het meest.
  • Draag gehoorbescherming in hard geluid, niet in stilte.

Waarom voorkomen de enige echte oplossing is

Diep in uw oor, in het slakkenhuis, zetten haarcellen geluid om in signalen voor uw hersenen. Te hard of te lang geluid beschadigt die haarcellen en de zenuwverbindingen erachter. Ze groeien niet terug. Krijgen uw hersenen daardoor minder signaal binnen, dan kunnen ze zelf het volume opschroeven, en dat hoort u als tinnitus. Hoe dat precies werkt, leest u in waarom tinnitus in uw brein ontstaat.

Er bestaat geen pil of ingreep die tinnitus door lawaai wegneemt. Behandeling draait vooral om leren er minder last van te hebben. Dat het iedereen kan overkomen, laten Chris Martin en andere bekende artiesten met tinnitus zien.

De piep na het uitgaan

Die piep na een fuif of concert is meestal een tijdelijke drempelverschuiving: uw oren zijn overbelast en horen een tijdje minder goed. Vaak herstelt dat binnen een paar uur tot een dag. Dat betekent alleen niet dat er niets is gebeurd.

In een bekend onderzoek bij muizen (Kujawa en Liberman, 2009) herstelde het gehoor na één harde blootstelling volledig, terwijl een groot deel van de zenuwverbindingen in het binnenoor blijvend verloren ging. Op een gewone gehoortest ziet u dat niet, vandaar de naam verborgen gehoorschade. Of dit bij mensen op dezelfde manier gebeurt, is nog niet sluitend aangetoond; onderzoekers vinden het moeilijk te meten. De les is wel duidelijk: zie de piep als waarschuwing. Hoe vaker u uw oren tot dat punt brengt, hoe groter de kans op blijvende schade en blijvende tinnitus.

Let op

Hoort u plots veel slechter aan één oor, samen met suizen? Bel dan dezelfde dag uw huisarts, of buiten de kantooruren de huisarts van wacht via 1733. Maak ook een afspraak bij uw huisarts als het suizen aanhoudt, maar aan één kant zit, klopt op het ritme van uw hartslag of samengaat met duizeligheid, oorpijn of hoofdpijn.

Hoe hard is te hard? De geluidsdosis

Of geluid schade doet, hangt af van twee dingen: hoe hard het is en hoe lang u erin staat. Samen heet dat uw geluidsdosis. Omdat decibels logaritmisch werken, telt elke stap zwaar: 3 dB meer betekent twee keer zoveel geluidsenergie op uw oren, ook al klinkt het maar een beetje harder.

Een veelgebruikte, voorzichtige rekenregel neemt 80 dB(A) gedurende 8 uur als veilige dagdosis. Dat is de onderste actiewaarde uit de Codex over het welzijn op het werk: vanaf 80 dB(A) moet een werkgever gehoorbeschermers ter beschikking stellen, vanaf 85 dB(A) bent u verplicht die te dragen. Elke 3 dB erbij halveert de tijd: 83 dB is 4 uur, 86 dB 2 uur, 89 dB 1 uur, 95 dB een kwartier. Bij 100 dB komt u uit op ongeveer 5 minuten, bij 103 dB op zo’n 2,5 minuut. Ter vergelijking: de WHO noemt 80 dB veilig voor maximaal 40 uur per week.

Hoe hard is het in de praktijk? Op een gemiddelde bouwwerf is het ongeveer 90 dB(A), en een slijpschijf haalt 95 tot 105 dB(A), volgens cijfers van het Nederlandse bouwfonds Volandis. Op de motor is windgeruis onder uw helm de grootste bron: metingen komen uit rond 90 dB(A) bij 60 km/u, oplopend tot 110 dB(A) bij 160 km/u. In clubs en op concerten ligt het niveau vaak rond de 100 dB. In Vlaanderen legt VLAREM II de grenzen vast: boven 85 dB(A) moet het geluidsniveau continu gemeten en zichtbaar zijn, tussen 95 en 100 dB(A) (gemiddeld over 60 minuten) moet de organisator het niveau ook registreren en alle bezoekers gratis oordopjes geven, en meer dan 100 dB(A) is verboden. In Brussel geldt een vergelijkbare indeling in drie categorieën, met dezelfde bovengrens van 100 dB(A).

Bouwwerf of werkplaats · ± 90 dB

± 50 min

Het gemiddelde op een bouwwerf. Met een slijpschijf of cirkelzaag gaat u daar ruim overheen.

Motor op de autosnelweg · ± 98 dB

± 7 min

Windgeruis onder uw helm, niet uw uitlaat. Hoe harder u rijdt, hoe sneller het oploopt.

Fuif of club · ± 95 dB

± 15 min

Vanaf dit niveau moet de organisator in Vlaanderen gratis oordopjes geven. Een avond uit duurt al snel vier tot zes uur: vele malen uw dagdosis.

Concert of festival · 100 dB

± 5 min

Het maximum in Vlaanderen en Brussel, gemiddeld over 60 minuten. Vooraan bij de luidsprekers kan het harder zijn.

Veilige tijd zonder bescherming, volgens de rekenregel hierboven. Het zijn richtwaarden: het echte niveau verschilt per plek, en wie vaak in hard geluid staat, bouwt sneller schade op.

Geluidsdosis-calculatorHoe lang is hard geluid veilig?Kies uw situatie en zie wat een filter doet. Reken het uit

7 manieren om tinnitus te voorkomen

U hoeft niet thuis te blijven om uw oren te sparen. Met deze gewoontes verkleint u de kans op tinnitus flink, zonder dat u er veel voor moet laten.

  1. 1Draag gehoorbescherming zodra het hard is. Een handige vuistregel: moet u uw stem verheffen om iemand op een meter afstand te verstaan, dan zit u boven de 80 dB(A). Neem uw oordoppen dus standaard mee, net als uw sleutels.
  2. 2Houd afstand van de luidsprekers. Een paar meter verder weg scheelt al snel meerdere decibels, en dus een veelvoud aan veilige tijd. Meer tips voor de dansvloer leest u in oordoppen voor het uitgaan.
  3. 3Neem oorpauzes. De WHO raadt aan om in clubs en op concerten elk uur zo'n tien minuten op een rustige plek te gaan staan. Op een festival kan dat makkelijk; zie ook onze 3 tips voor oordoppen op festivals.
  4. 4Zet uw koptelefoon zachter. De WHO raadt maximaal 60% van het volume aan en regelmatig een pauze. Goed passende of noise-cancelling oortjes helpen, omdat u dan minder snel harder zet om het lawaai rondom u te overstemmen.
  5. 5Bescherm uw oren op het werk. Boven 80 dB(A) moet uw werkgever gehoorbeschermers ter beschikking stellen, boven 85 dB(A) bent u verplicht ze te dragen. Bij lawaai op het werk is de arbeidsarts uw aanspreekpunt. Lees wanneer gehoorbescherming verplicht is of bekijk gehoorbescherming voor uw werk.
  6. 6Vergeet de motor niet. Een helm dempt windgeruis maar beperkt. Wie geregeld de autosnelweg op gaat, rijdt beter met motoroordoppen die plat onder de helm passen. Luistert u onderweg naar muziek of navigatie, lees dan hoe u dat veilig doet op de motor.
  7. 7Let op uw waarschuwingssignalen. Een piep, een dof gevoel of gesprekken die u ineens slecht volgt: dan hebt u te veel gehad. Alcohol en drugs maken u minder alert op die signalen. Weet u niet hoe hard iets is, kijk dan in hoeveel decibel schadelijk is.

Welke oordoppen helpen tegen tinnitus?

Oordoppen tegen tinnitus bestaan niet in de zin dat ze tinnitus laten verdwijnen. Wat ze wel doen: het geluid dat uw binnenoor bereikt omlaag brengen, zodat er geen nieuwe schade bijkomt. Of dat lukt, hangt vooral af van twee vragen. Sluit de oordop uw gehoorgang goed af? En houdt u hem de hele avond in?

Schuim en universele dopjes

Schuimdopjes dempen op papier veel, maar worden vaak niet goed ingebracht. Dan dempen ze nauwelijks en geven ze een vals gevoel van veiligheid. Muziek klinkt er dof door en een gesprek is moeilijk. Universele dopjes met muziekfilter klinken beter, maar hebben vaste maten. Passen ze niet precies, dan lekt er geluid langs of komen ze in de loop van de avond los te zitten.

Op maat met filter

Gemaakt op basis van een afdruk van uw oor, waardoor de gehoorgang rondom wordt afgesloten. Het filter bepaalt dan hoeveel er wordt gedempt, en dat is ook wat u krijgt. Omdat er niets drukt, houdt u ze makkelijker uren na elkaar in. U kiest de filtersterkte die bij uw situatie past.

Bij Audinc maken we twee soorten muziekoordoppen op maat. De Custom Music heeft een niet-lineair buisfilter, dat de hoge tonen iets sterker dempt. Het geluid klinkt daardoor wat warmer. In de harde uitvoering heeft het medium filter een SNR van 19 dB, het sterke filter 31 dB en het Ludicrous-filter 34 dB; de zachte siliconenuitvoering ligt iets lager. De Custom Pure Tones heeft een vlak filter dat lage, midden- en hoge tonen bijna even sterk dempt, voor de meest natuurlijke klank. Afhankelijk van het filter ligt de SNR tussen 10 en 23 dB, en met de Click-upgrade tot 28 dB. Kies voor de club of een fuif minstens het medium filter (SNR 16): het lichtste filter valt onder de CE-grens voor gehoorbescherming.

Wat betekent dat op een concert? Neem 100 dB en een filter met SNR 19: dan komt er ongeveer 81 dB bij uw trommelvlies, en volgens dezelfde rekenregel houdt u het dan ruim zes uur vol in plaats van vijf minuten. De SNR is wel een labowaarde; hoeveel u in de praktijk dempt, hangt af van hoe goed de oordop past en hoe u hem inbrengt.

Tip

Kies niet automatisch het sterkste filter. Voor een club of concert is een medium filter vaak genoeg. Drumt u, staat u vooraan bij de luidsprekers of werkt u in de horeca, dan is een sterker filter verstandig. Te veel demping zorgt er vooral voor dat u ze uitdoet.

Wilt u alle opties naast elkaar zien? Bekijk muziekoordoppen, de festival oordopjes of lees hoe oordoppen op maat worden gemaakt. Bent u lid van CM, VNZ, NZVL, LM of Partenamut, dan krijgt u € 25 tot € 60 per paar terug op oordoppen op maat. Lees hoe de terugbetaling door uw mutualiteit werkt.

Hebt u al tinnitus? Zo voorkomt u dat het erger wordt

Ook als u al tinnitus hebt, loont het om uw oren te beschermen. Extra lawaaischade kan de klachten verergeren. Gezondheid en Wetenschap zegt het kort: bescherm uw gehoor, en neem bij lawaai op het werk contact op met de arbeidsarts.

Ga daarin alleen niet te ver. Oordoppen dragen om gewone, dagelijkse geluiden te vermijden maakt uw oren juist gevoeliger, waarschuwt onder meer het Nederlandse Jeroen Bosch Ziekenhuis. Bovendien valt tinnitus het meest op in stilte. Een zacht achtergrondgeluid, zoals muziek op laag volume, een open raam of een ventilator, maakt het vaak minder opvallend; ook Gezondheid en Wetenschap noemt achtergrondgeluid als zelfzorg. Draag uw oordoppen dus in hard geluid, en doe ze uit als het rustig is. Weet daarbij wel: oordoppen en achtergrondgeluid zijn geen behandeling van tinnitus. Ze voorkomen dat het erger wordt of maken het geluid minder opvallend.

Hebt u er veel last van, praat er dan over met uw huisarts. Die kan u doorverwijzen naar een NKO-arts en zo nodig naar een multidisciplinair tinnitusteam in het ziekenhuis, waar begeleiding zoals cognitieve gedragstherapie mogelijk is. Wilt u eerst weten wat voor geluid u hoort? Doe de tinnitustest met echte geluiden.

Twijfelt u welke oordoppen bij uw situatie passen? Tijdens een afspraak in Antwerpen, Brussel, Essen, Gent, Kortrijk of Roeselare maken we een afdruk van uw oren en kijken we samen welk filter past bij hoe en waar u ze gaat dragen.

Bronnen

Volg ons

Hebt u een vraag? We zijn een en al oor.

Veelgestelde vragen

Lees meer

FAQ

Door uw oren niet te overbelasten. Sta korter in hard geluid, houd afstand van de luidsprekers, neem oorpauzes en draag gehoorbescherming met filter zodra u uw stem moet verheffen om iemand op een meter afstand te verstaan. Lawaai is de oorzaak van tinnitus die u zelf het best in de hand hebt. Niet elke vorm is te voorkomen: tinnitus kan ook samenhangen met ouder worden, oorproblemen of geneesmiddelen.

Ze helpen tegen nieuwe lawaaischade, en dat is de belangrijkste vermijdbare oorzaak van tinnitus. Bestaande tinnitus genezen ze niet: oordoppen zijn geen behandeling. Hebt u al tinnitus, dan voorkomt u met oordoppen in hard geluid dat het erger wordt. Draag ze niet in stilte of bij gewone dagelijkse geluiden, want dan wordt uw gehoor juist gevoeliger.

Oordoppen die goed afsluiten en die u de hele avond of werkdag in houdt. Schuimdopjes dempen op papier veel, maar worden vaak niet goed ingebracht en maken muziek dof. Oordoppen met een muziekfilter houden het geluid helder, en op maat gemaakt sluiten ze het betrouwbaarst af. Kijk bijvoorbeeld naar de Custom Music of naar ons overzicht van muziekoordoppen.

Een veelgebruikte rekenregel: 80 dB(A) houden uw oren 8 uur vol en elke 3 dB harder halveert die tijd. Bij 100 dB, het maximum dat in Vlaanderen op een concert of festival mag (gemiddeld over 60 minuten), zit u dan na zo'n 5 minuten aan uw dagdosis. Meer voorbeelden leest u in ons artikel over hoeveel decibel schadelijk is.

Een koptelefoon of oortjes kunnen tinnitus veroorzaken als u lang en hard luistert: gsm's en muziekspelers mogen tot 100 dB(A) geluid geven. De WHO raadt aan het volume onder 60% van het maximum te houden en uw oren regelmatig rust te geven. Gehoorbeschermende oordoppen veroorzaken geen tinnitus. Wel valt bestaande tinnitus meer op als u ze in een stille omgeving draagt.

Gerelateerde blogartikelen