Bekende mensen met tinnitus: Chris Martin en andere artiesten

U zou het niet zeggen als u ze op een groot podium ziet staan, maar een flink aantal bekende muzikanten hoort na het concert nooit meer helemaal stilte. Ze hebben tinnitus: een piep, suis of ruis die er altijd is. In dit artikel zetten we bekende mensen met tinnitus op een rij, van wie we een eigen uitspraak of betrouwbare berichtgeving konden vinden. Wat zeiden ze er zelf over, en wat doen ze nu anders?

Tinnitus is geen zeldzaamheid, en zeker niet alleen iets voor rocksterren. Volgens Gezondheid en Wetenschap komt oorsuizen meestal door lawaaischade: op het werk, door muziek, vuurwerk of een schot. Bij muzikanten speelt muziek uiteraard een grote rol: jarenlang uren per dag in hard geluid, op het podium, in de repetitieruimte en in de studio.

Internationale artiesten met tinnitus

Chris Martin (Coldplay)

Chris Martin is waarschijnlijk de bekendste muzikant die openlijk over zijn tinnitus praat. In 2012 steunde hij samen met de Britse rapper Plan B een campagne van de Britse gehoororganisatie Action on Hearing Loss, die jongeren opriep om oordoppen te dragen. Volgens NME begon zijn tinnitus toen hij 25 was.

“Op je oren letten is helaas iets waar je pas aan denkt als er een probleem is. Ik heb al zo'n tien jaar tinnitus, en sinds ik mijn oren bescherm is het niet erger geworden. Maar ik wou dat ik er eerder aan had gedacht.”

Dat is meteen de kern van dit hele artikel: wat beschadigd is, krijgt u niet terug, maar u kunt wel voorkomen dat het erger wordt.

Lars Ulrich (Metallica)

Metallica-drummer Lars Ulrich speelt al decennia keiharde muziek, en vertelde in 2009 aan CNN dat hij vroeger nooit met gehoorbescherming speelde. Het suizen begon heel licht, maar werd erger tijdens een tournee in 1988. Hij merkte het vooral ‘s nachts: hij werd geregeld wakker om de tv uit te zetten, die helemaal niet aanstond.

Over het geluid zelf zei hij: “Het is een constant gerinkel in je oren. Het gaat nooit echt weg, het houdt nooit op” (vrij vertaald). Dat u iets hoort wat er niet is, klinkt vreemd, maar het heeft een verklaring: lees waarom die piep in uw hoofd eigenlijk in uw brein ontstaat.

Pete Townshend (The Who)

The Who stond bekend als een van de luidste bands van haar tijd, en gitarist Pete Townshend heeft al lang last van zijn oren. Zelf wees hij in 2006 vooral naar iets anders dan het podium: volgens hem kwam zijn gehoorschade vooral door het jarenlang dragen van koptelefoons in de studio. Een waarschuwing die vandaag, met oortjes die de hele dag in zitten, nog even actueel is.

Eind 2009 speelde zijn tinnitus weer op, waardoor een geplande Amerikaanse tournee in het voorjaar van 2010 werd geschrapt. Tegen Rolling Stone zei hij: “Als mijn gehoor een probleem wordt, gaan we geen shows uitstellen. Dan stoppen we” (vrij vertaald). Het liep anders: hij ging aan de slag met een in-ear monitorsysteem dat een audioloog had aangeraden, en The Who stond daarna nog jarenlang op het podium.

Eric Clapton

In januari 2018 vertelde Eric Clapton op BBC Radio 2 vrij nuchter hoe het met hem ging: “Ik word doof, ik heb tinnitus, mijn handen werken nog net” (vrij vertaald). Stoppen deed hij niet; hij is sindsdien blijven optreden. Zijn verhaal laat zien dat tinnitus en gehoorverlies vaak samen optreden, zeker na een leven lang hard geluid.

Brian Johnson (AC/DC)

Bij Brian Johnson ligt het iets anders, en dat is goed om precies te zeggen. Na een incident op het racecircuit, waar hij zonder gehoorbescherming in een raceauto zat, had hij ruim een half jaar tinnitus. Dat ging weer over. Zijn grote probleem werd daarna gehoorverlies: in 2016 waarschuwden artsen dat hij volledig doof kon worden als hij bleef toeren, waarna hij moest stoppen met de lopende tournee van AC/DC.

Zelf zei hij in 2014: “Ik heb het niet van de muziek. Ik heb het van te lang in een raceauto zitten zonder oordoppen” (vrij vertaald). In 2020 keerde hij terug bij de band, geholpen door een speciaal ontwikkeld hulpmiddel. Hard geluid hoeft dus niet altijd van een versterker te komen.

Interactieve tinnitustestHoort u ook iets na een concert?Doe de tinnitustest: beluister echte piep-, suis- en bromgeluiden en ontdek welk geluid het meest lijkt op wat u hoort. Start de test

Bekende Belgen en Nederlanders met tinnitus

Stijn Meuris (Noordkaap)

Ook in België is tinnitus onder muzikanten bekend. Stijn Meuris, frontman van Noordkaap, hield aan zijn jaren in de muziek tinnitus over, schreef Zout Magazine in 2022. In een video-interview vertelt hij over zijn oorsuizen en gehoorschade, en over de keerzijde van een leven lang muziek maken. Stoppen deed hij niet: in 2022 stond hij weer op het podium, met een Noordkaap-reünie en een theatertournee.

Huub van der Lubbe (De Dijk)

Toen de Nederlandse band De Dijk in december 2022 na ruim veertig jaar afscheid nam, noemde zanger Huub van der Lubbe zijn gehoor als een van de redenen. Hij heeft al jaren tinnitus. Hij beschermt zijn oren tijdens optredens, maar vond het geen prettig idee om door te gaan.

“Ik lig vaak 's nachts in bed te denken: oooh ik geloof dat het weer erger is geworden. Dat is een kwelling die ik niet meer wil.”

Wilfred Genee

Niet alleen muzikanten krijgen tinnitus. De Nederlandse presentator Wilfred Genee vertelde in december 2022 in De Oranjewinter dat het bij hem begon met één knal: hij moest een liefdadigheidswedstrijd openen met een startpistool, en niemand had hem gezegd dat hij dat niet vlak bij zijn oor moest houden. “Toen kreeg ik een enorme piep.” Na een tweede harde knal, tijdens een promo-opname, werden de klachten weer erger.

Een paar dagen later beschreef hij in Vandaag Inside hoe dat voelt: “Je moet je voorstellen dat je onafgebroken een hele hoge fluittoon hoort.” Als hij moe of druk is, neemt de pieptoon toe. Zijn advies aan jongeren is duidelijk: “Voor jeugd, zeker met die muziek en keiharde dingen, doe oordopjes in!”

Jett Rebel

De Nederlandse muzikant Jett Rebel vertelde in 2016 in het RTL 4-programma Van der Vorst ziet sterren dat hij door zijn intensieve bezigheid met muziek gehoorschade en tinnitus heeft opgelopen. Dat kostte hem slapeloze nachten. Toen al vertelde hij dat hij er meer rust in had gevonden: als er genoeg geluid rondom hem is, hoort hij het nauwelijks, en hij heeft geleerd er niet op te focussen. Om verdere schade te voorkomen, draagt hij consequent gehoorbescherming als hij speelt.

Wat we van hen kunnen leren

Legt u al die verhalen naast elkaar, dan ziet u hetzelfde patroon. Bijna niemand dacht eraan om zijn oren te beschermen tot het te laat was, en bijna iedereen doet het nu wel.

Wat u daar zelf mee kunt, ook als u geen rockster bent:

• Neem een piep na een concert of fuif ernstig: het is een waarschuwing dat uw oren te veel geluid hebben gehad.
• Draag gehoorbescherming in de repetitieruimte, op het podium, op festivals en in de club, niet pas als het al piept.
• Zet uw koptelefoon en oortjes zachter. Pete Townshend wees juist de studiokoptelefoon aan als boosdoener.
• Let op korte, harde knallen. Bij Wilfred Genee en Brian Johnson ging het niet om muziek.

Hoe hard is te hard? Dat hangt af van het volume én van hoe lang u erin staat. Met onze calculator ziet u hoe lang u veilig in hard geluid staat. Meer praktische tips leest u in ons artikel over tinnitus voorkomen, en voor een avond uit in gehoorbescherming in het nachtleven.

Wilt u horen hoe tinnitus voor anderen klinkt, of zoeken welk geluid bij u past? Op onze tinnituspagina kunt u beluisteren hoe tinnitus klinkt, van een hoge piep tot een lage brom.

Muziek blijven maken, met bescherming

Bijna alle artiesten hierboven zijn blijven spelen. Het verschil zit in wat ze in hun oren dragen. Oordoppen met een muziekfilter dempen het geluid gelijkmatig, zodat u de band, de zaal en uw eigen instrument helder blijft horen, alleen minder hard. Kijk als muzikant bijvoorbeeld naar de Custom Music of de Custom Pure Tones met een vlak filter. Gaat u vooral naar concerten en festivals, dan zijn festival oordopjes een goede keuze.

Wilt u weten welke bescherming bij uw instrument of uitgaanspatroon past? Bekijk onze muziekoordoppen of maak een afspraak om uw oordoppen te laten aanmeten. Dan hoeft u later niet te zeggen wat Chris Martin zei: dat u wou dat u er eerder aan had gedacht.

Bronnen

• NME (2012): Coldplay’s Chris Martin and Plan B admit they suffer from tinnitus
• CNN (2009), via University at Buffalo: Metallica drummer struggles with ringing in ears
• Macworld (2006): Rocker Townshend cautions iPod users on hearing loss
• Rolling Stone (2010): The Who’s Future Uncertain as Townshend’s Tinnitus Returns
• Consequence (2010): Medical reasons may force The Who to retire
• ET Online (2018): Eric Clapton Reveals He’s Losing His Hearing
• Blabbermouth (2020): Brian Johnson explains how he overcame his hearing issues and returned to AC/DC
• Zout Magazine (2022): De zeven levens van Stijn Meuris
• Interview met Stijn Meuris over oorsuizen (YouTube)
• NOS (2022): De Dijk speelt laatste concert in uitverkocht Paradiso
• LINDA. (2022): Wilfred Genee heeft last van tinnitus
• Vandaag Inside (2022): Wilfred doet opnieuw oproep aan jongeren
• Hoorzaken (2016): Jett Rebel last van tinnitus en gehoorschade
• Gezondheid en Wetenschap: Oorsuizen (tinnitus)