Gehoorbescherming voor leerkrachten en turnleraren

Bij gehoorschade op het werk denkt u waarschijnlijk aan de bouw of een discotheek. Toch lopen ook veel leerkrachten risico. Een volle klas, een galmende turnzaal of een praktijkklas met slijpmachines: het geluid loopt er vaak hoger op dan u verwacht. En omdat u uw stem de hele dag gebruikt om erbovenuit te komen, merkt u dat op het einde van de dag.

In dit artikel leest u hoe luid het per situatie is, wat de school als werkgever moet doen en welke gehoorbescherming werkt als u uw leerlingen wilt blijven verstaan.

In de klas

In een gewone klas ligt het geluid rond 75 dB, met uitschieters bij drukke momenten, groepswerk of het begin en einde van de les. Dat is meestal onder de grens waarboven gehoorschade ontstaat, maar het is wel vermoeiend. Uw stem werkt de hele dag hard en veel leerkrachten hebben op het einde van de dag last van hoofdpijn of vermoeidheid.

In de kleuterklas, de speelzaal en de kinderopvang kan het nog luider zijn. In een Zweeds onderzoek bij 101 medewerkers van kinderdagverblijven lag de gemiddelde blootstelling rond 71 dB(A), met flinke uitschieters naarmate er meer kinderen in de groep waren. Lees meer in ons artikel over gehoorbescherming in de kinderopvang.

In de turnzaal

Leerkrachten lichamelijke opvoeding lopen het meeste risico. Een lawaaierige turnzaal haalt al snel 85 dB, en bij sportinstructeurs worden waarden tot ruim 90 dB gemeten. Piepende sportschoenen, stuiterende ballen, het fluitje en een hele groep roepende kinderen zorgen samen voor veel lawaai. Doordat turnzalen groot en hoog zijn en afgewerkt met harde materialen, galmt het geluid lang na.

Geeft u meerdere lessen per dag, dan komt u over een werkdag boven 80 dB(A). Het is dus niet vreemd dat al veel turnleraren oordoppen op maat dragen.

In de praktijkklas of het atelier

Ook leerkrachten technische en praktijkvakken krijgen dagelijks luid geluid te verduren. Metaalbewerking, zoals hameren en slijpen, komt al snel boven 100 dB uit. Een haakse slijper haalt 95 tot 105 dB(A). Bij die niveaus hebt u binnen een kwartier uw hele dagdosis binnen.

Ter vergelijking: in Vlaanderen mag muziek in cafés en clubs volgens VLAREM II voor bezoekers tot 100 dB(A) gaan, gemiddeld over 60 minuten. In een praktijkklas kan het dus even luid zijn als in een club.

Bij de zwemles

In een zwembad weerkaatst het geluid op tegels, glas en water. Zwemleerkrachten werken daardoor vaak in 80 tot 100 dB. Staat u een hele dag op de kant bij de zwemles voor schoolgroepen, dan is gehoorbescherming geen overbodige luxe.

Wat moet de school als werkgever doen?

Ook voor scholen gelden de regels van de Codex over het welzijn op het werk, boek V, titel 2 (Lawaai). Het schoolbestuur moet in de risicoanalyse nagaan waar het lawaai een risico vormt, zoals in de turnzaal, de praktijkklas of het zwembad. Daarvoor doet het een beroep op de preventieadviseur van de interne of externe dienst. Kan het lawaai boven 80 dB(A) uitkomen, dan wordt het beoordeeld en zo nodig gemeten.

• Vanaf 80 dB(A) stelt de school gehoorbescherming ter beschikking, zorgt ze voor voorlichting over de risico’s en valt het personeel onder het gezondheidstoezicht van de arbeidsarts, met een gehoortest.
• Vanaf 85 dB(A) is dragen verplicht en stelt de school een actieprogramma op om het lawaai te verminderen.
• 87 dB(A) is de grenswaarde in het oor, met de gehoorbescherming in.

Daarnaast kan de school het lawaai bij de bron aanpakken, bijvoorbeeld met geluidsabsorberende panelen in de turnzaal of afgeschermde machines in de praktijkklas. Dat kost tijd en geld, en het lawaai van een groep kinderen verdwijnt er niet mee. Gehoorbescherming blijft daarom vaak nodig.

Wilt u weten hoe luid het op uw school is? Met een geluidsmeting brengen we het geluid per lokaal in kaart. Meer over de regels leest u in wanneer is gehoorbescherming verplicht, en in ons overzicht van beroepen met een hoog risico op gehoorschade ziet u hoe het onderwijs zich verhoudt tot andere sectoren.

Welke oordoppen werken voor leerkrachten?

Als leerkracht wilt u uw leerlingen blijven horen. Een oordop die alles dichtzet, is dus geen goed idee. U hebt een licht filter nodig dat de scherpe pieken eraf haalt, terwijl stemmen verstaanbaar blijven.

Omdat de oordoppen gemaakt worden op basis van een afdruk van uw oor, sluiten ze betrouwbaar af en zitten ze ook na een volle lesdag nog comfortabel. Werkt een hele vakgroep of school ermee, dan komen we vanaf 3 personen op locatie aanmeten. We adviseren per lokaal of functie welk filter past, en voor groepen werken we met staffelprijzen.

En de leerlingen?

Niet alleen leerkrachten hebben last van lawaai in de klas. Veel leerlingen raken snel overprikkeld door geluid, bijvoorbeeld kinderen met autisme of ADHD. Een oordopje dat het geroezemoes wat zachter zet, kan helpen om zich te concentreren bij zelfstandig werk of een toets.

Gebruik zulke oordopjes wel gericht, op de drukke momenten, en niet de hele dag. Wie alledaags geluid steeds afschermt, kan er juist gevoeliger voor worden. Meer daarover leest u in oordoppen die prikkels verminderen bij autisme en op onze pagina over oordoppen tegen overprikkeling.

Wilt u weten hoe u in uw vrije tijd uw gehoor beschermt? Lees dan onze tips om gehoorschade te voorkomen.

Voor scholenGehoorbescherming voor uw teamVanaf 3 personen meten we op school aan. Vraag vrijblijvend een offerte aan. Offerte aanvragen