Oorpijn en drukverschil bij vliegen: wat helpt, en wat doen oordoppen?

Het vliegtuig zet de daling in, en daar is het weer: een drukkend gevoel in uw oor, alsof er een prop in zit. Bij sommige mensen blijft het daarbij, bij anderen wordt het een stekende pijn die pas na de landing langzaam wegtrekt. Oorpijn door drukverschil komt veel voor, vooral bij het dalen en als u verkouden bent. In dit artikel leest u wat er in uw oor gebeurt, wat u zelf kunt doen, waar u op let met kinderen of een verkoudheid, wanneer u naar de huisarts gaat, en wat oordoppen wel en niet kunnen doen. Ook tegen het lawaai in de cabine, als u wilt slapen.

Wat gebeurt er in uw oor bij stijgen en dalen?

Achter uw trommelvlies zit het middenoor, een kleine ruimte met lucht. Via de buis van Eustachius staat die ruimte in verbinding met uw neus-keelholte. Telkens als u slikt of geeuwt, gaat dat buisje heel even open en wordt de druk aan beide kanten van uw trommelvlies gelijk. Hoe dat samenwerkt met de rest van uw oor, leest u in hoe werkt het gehoor.

In een vliegtuig verandert de luchtdruk in de cabine. Bij het stijgen daalt de druk, en ontsnapt er lucht uit uw middenoor. Dat gaat meestal vanzelf; u voelt hooguit een plopje. Bij het dalen stijgt de cabinedruk weer en ontstaat er onderdruk in uw middenoor. Dan moet er lucht naar binnen, en dat gaat moeilijker. Daarom hebben de meeste mensen vooral last bij de landing.

Lukt het vereffenen niet goed, dan wordt uw trommelvlies naar binnen gezogen. Dat geeft een dicht gevoel, gedempt horen en soms flinke pijn. De medische naam is barotitis, of barotrauma als er schade ontstaat. Meestal gaat het vanzelf over. Andere oorzaken van een dicht oor, zoals oorsmeer of water, leest u in verstopt oor of oor dicht.

Zo helpt u uw oren bij het dalen

1. 1Slik, kauw en geeuw. Daarvan gaat de buis van Eustachius open. Gezondheid en Wetenschap raadt aan om dat tijdens de landing elke minuut te herhalen. Kauwgom, een snoepje of een slok water helpen u daarbij te slikken.
2. 2Klaar voorzichtig. Knijp uw neus dicht, houd uw mond gesloten en blaas zachtjes uit tot u een klikje voelt. Blaas nooit hard: daarmee kunt u uw trommelvlies beschadigen.
3. 3Wees wakker als het dalen begint. Wie slaapt, slikt minder en merkt de druk pas als die al flink opgelopen is. Begin met slikken en klaren zodra u het eerste drukgevoel merkt, niet pas als het pijn doet.
4. 4Lukt klaren niet? Probeer een neusballon. U blaast met uw neus een ballonnetje op, waardoor de buis van Eustachius opengaat. Dat lukt meestal vanaf een jaar of drie.
5. 5Overweeg een oordop met drukfilter. Die kan de drukverandering bij uw trommelvlies vertragen, zodat u meer tijd hebt om te vereffenen. Wat zo'n filter wel en niet doet, leest u hieronder.

Vliegen met kinderen

Kinderen hebben vaker last van drukverschil dan volwassenen. Volgens Gezondheid en Wetenschap krijgt ongeveer een kwart van de kinderen klachten, tegenover 5 tot 15 procent van de volwassenen. Kleine kinderen kunt u tijdens de landing laten drinken: van het slikken gaat de buis van Eustachius open. Oudere kinderen kunnen kauwen, een snoepje nemen of voorzichtig leren klaren.

Heeft uw kind een oorontsteking, buisjes of een recente ooroperatie? Overleg dan vóór de reis met de huisarts of NKO-arts. Gezondheid en Wetenschap raadt af om te vliegen met een middenoorontsteking, omdat de druk dan nog moeilijker bijtrekt en het flink pijn kan doen. Gebruik in die gevallen ook geen oordoppen.

Verkouden vliegen

Een verkoudheid maakt het slijmvlies in uw neus en in de buis van Eustachius dikker. Daardoor gaat het buisje minder makkelijk open, en kan de druk in uw middenoor niet goed bijtrekken. Een verkoudheid kan op zich al een dicht oor, oorpijn of oorsuizen geven. Bij het dalen merkt u dat het eerst.

Gezondheid en Wetenschap raadt aan om vliegen bij een luchtweginfectie, een bijholteontsteking, een middenoorontsteking of allergische klachten zoveel mogelijk te vermijden. Kan de reis niet wachten, vraag dan uw huisarts of apotheker om raad. Een ontzwellende neusspray met xylometazoline, verkrijgbaar bij de apotheker, kan een dichte neus tijdelijk wat opener maken. Gezondheid en Wetenschap noemt hem een half uur voor het opstijgen of landen, en maximaal 5 dagen na elkaar, omdat hij daarna steeds minder goed werkt. Een garantie tegen oorpijn is het niet.

Wanneer belt u de huisarts?

Maak een afspraak bij uw huisarts als uw oor na een paar dagen nog steeds dichtzit, ook als u de adviezen hebt opgevolgd. Hebt u na een week nog klachten, dan kan de huisarts u doorverwijzen naar een NKO-arts. Hebt u een barotrauma gehad, wacht dan met vliegen en duiken tot uw oor hersteld is; Gezondheid en Wetenschap raadt de eerste 10 dagen sterk af.

Wat doen oordoppen tegen drukverschil?

Eerlijk gezegd: minder dan sommige verpakkingen beloven. De pijn bij het dalen ontstaat in uw middenoor, achter uw trommelvlies, en wordt weggewerkt via de buis van Eustachius. Daar komt geen enkele oordop. Een gewone oordop of een schuimdopje laat de drukverandering bovendien gewoon door.

Een oordop met een drukfilter werkt anders. Zo’n filter laat lucht maar heel langzaam door. Daardoor loopt de druk tussen de oordop en uw trommelvlies trager op dan in de cabine, en krijgt uw buis van Eustachius meer tijd om de druk in kleine stapjes te vereffenen. Veel reizigers merken daardoor minder drukgevoel. Maar er is weinig onafhankelijk onderzoek naar, en Gezondheid en Wetenschap beveelt oordopjes als middel tegen drukklachten niet aan. Zie een drukfilter dus als hulpmiddel, naast slikken en klaren, en niet als oplossing die oorpijn voorkomt.

Cabinegeluid en slapen in het vliegtuig

Naast de druk is er het geluid. In een Amerikaans onderzoek werd het geluid gemeten op 200 vluchten. Het geluidsniveau lag doorgaans rond de 83,5 dB(A), met flinke verschillen per toestel en per plaats: dicht bij de motoren is het luider. Dat is niet pijnlijk, maar het houdt uren aan. Wie na een lange vlucht moe en met een dof hoofd uitstapt, heeft dat voor een deel aan dat constante gebrom te danken.

De rekenregel is bedoeld voor dagelijks lawaai, bijvoorbeeld op het werk. Eén lange vlucht per jaar is voor uw gehoor iets anders dan elke week. Maar voor cabinepersoneel, piloten en wie voor zijn werk veel vliegt, telt het op. Reken zelf uit wat een lange vlucht met uw oren doet:

Wilt u vooral slapen, dan helpt elke goed afsluitende oordop. Op maat zit hij ook comfortabel als u met uw hoofd tegen het raam of de hoofdsteun leunt. Doe de oordoppen in vóór u in slaap valt, zodat ze er al in zitten als het toestel begint te dalen. Waarom oordoppen ook in een hotel of op de camping helpen, leest u in oordoppen tegen snurken. Hoe luid alledaagse geluiden zijn, ziet u in hoeveel decibel is schadelijk.

Welke vliegoordop past bij u?

Alle prijzen zijn incl. btw.

Custom Audinc Fly: gebouwd rond de druk

In de Custom Audinc Fly zit een metalen buisje halverwege het kanaal van de oordop, met aan de buitenkant een opening van 0,3 millimeter. Door die kleine opening komt de drukverandering vertraagd bij uw trommelvlies aan. Volgens de berekening van de fabrikant van het filter wordt de drukstijging bij het dalen gerekt van ongeveer 25 naar 40 minuten. Daarnaast dempt de Fly het motor- en turbinelawaai met SNR 29 dB, terwijl gesprekken en omroepberichten verstaanbaar blijven.

Doe de Fly ongeveer 45 minuten vóór de landing in, dus ruim voordat het toestel begint te dalen, en laat hem zitten tot u op de grond staat. Hebt u ook last bij het opstijgen, doe hem dan vóór vertrek in. Alleen een dop die volledig afsluit, kan de druk regelen. Daarom maken we hem op basis van een afdruk van uw oor, van zacht siliconen.

Custom Pure Tones Vliegen: vooral rust

De Custom Pure Tones Vliegen is in de eerste plaats een geluidsdemper. Het lineaire filter dempt lage, midden- en hoge tonen ongeveer even sterk, zodat het motorlawaai wegvalt en stemmen en vluchtinformatie natuurlijk blijven klinken. In het filter zit een membraan dat een drukverandering langzamer doorlaat. U kiest de sterkte van SNR 10 tot 23 dB, en met de optionele Click-upgrade schakelt u naar SNR 28 dB.

Custom SleepzZ: alleen slapen

Wilt u alleen slapen, in het vliegtuig en thuis? De Custom SleepzZ heeft geen filter en sluit zo stil mogelijk af. Hij doet niets aan de druk, dus hebt u last van uw oren bij het dalen, dan past een van de twee andere beter.

Alle drie maken we in ons eigen 3D-lab. De productietijd is 15 werkdagen, spoed is mogelijk. U krijgt 2 jaar garantie op het materiaal en 6 maanden comfortgarantie. Aanmeten kan in onze vestigingen in Antwerpen, Brussel, Essen, Gent, Kortrijk en Roeselare; maak een afspraak voor u vertrekt. Bent u lid van CM, VNZ, NZVL, LM of Partenamut, dan krijgt u € 25 tot € 60 per paar terug op oordoppen op maat (terugbetaling door de mutualiteit). Op de pagina oordoppen voor vliegen vergelijkt u ze naast elkaar.

Voor piloten: Bose ProFlight-sleeves en Custom Headset

In de cockpit draagt u meestal een headset. Vliegt u met een Bose ProFlight Series 2, dan vervangen we de standaard eartips door Custom Sleeves op maat van uw oor, voor € 149. Ze sluiten beter af, zodat de noise cancelling doet wat hij moet doen, en drukken niet op lange vluchten. Alles over prijs, aanmeten en andere modellen leest u in Bose ProFlight-sleeves op maat.

Zoekt u een complete headset op maat met microfoon? De Custom Headset kost € 219 en heeft een 3,5 mm mini-jack. Hij valt niet uit en blijft ook bij intensief gebruik op zijn plaats. Of hij aansluit op uw set-up, verschilt per toestel en systeem. Neem daarom vooraf even contact met ons op.

Oordoppen voor vliegenRustiger vliegen, met minder drukgevoelOp maat gemaakt, met drukfilter of lineair filter. Klaar in 15 werkdagen. Bekijk vliegoordoppen

Bronnen

• Gezondheid en Wetenschap: Ooraandoeningen door veranderende luchtdruk (barotitis en barotrauma) (20/04/2020; klachten vaker bij dalen en bij kinderen, slikken en klaren tijdens de landing, neusballon, xylometazoline, niet vliegen bij verkoudheid of middenoorontsteking, oordopjes niet aanbevolen, 10 dagen niet vliegen na een barotrauma)
• Gezondheid en Wetenschap: Plots gehoorverlies zonder duidelijke oorzaak (altijd dezelfde dag naar een arts)
• Zevitas, C.D. e.a. (2018): Assessment of noise in the airplane cabin environment, Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology