Pasvormtest gehoorbescherming: zo meten we hoeveel uw oordoppen dempen

Op de verpakking van elke oordop staat een SNR: het aantal decibel dat hij tegenhoudt. Maar dat getal komt uit een labo, niet uit uw oor. Hoeveel uw gehoorbescherming echt dempt, hangt af van hoe hij in uw gehoorgang zit. Met een pasvormtest, ook wel fit test genoemd, meet u de demping van uw oordoppen in uw eigen oor.

In dit artikel leest u waarom de pasvorm zoveel uitmaakt, hoe onze audiotest verloopt, wat u als werknemer en werkgever krijgt en wanneer u opnieuw test.

Waarom de pasvorm bepaalt hoeveel uw oordop dempt

De SNR (Single Number Rating) op de verpakking komt uit een labotest volgens de norm EN ISO 4869. Bij een groep proefpersonen meet men de gehoordrempels met en zonder de oordop, en uit die verschillen wordt één getal berekend. Dat zegt veel over het product, maar niets over hoe de dop in uw oor zit.

In de praktijk kan het anders uitvallen. Zit de dop net niet goed, is hij niet ver genoeg ingedaan of is uw gehoorgang veranderd, dan lekt er geluid langs de rand. Elke kier kost demping, en dat voelt u meestal niet. Ook bij oordoppen op maat kan dat gebeuren: uw gehoorgang verandert in de loop der jaren, waardoor een dop die eerst goed zat later minder goed afsluit. Waarom dat zo is, leest u in ons artikel over de lektest.

Daarom raadt het Amerikaanse instituut voor arbeidsveiligheid NIOSH werkgevers sinds 2025 aan om de demping per werknemer te meten met een individuele fit test, in plaats van te rekenen met het getal op de verpakking min een correctie (NIOSH, 2025). De uitkomst heet een persoonlijke beschermingswaarde, of PAR (personal attenuation rating).

Hoe verloopt de audiotest?

Bij de audiotest meten we met een audiometer hoe zacht een toon mag zijn voordat u hem nog net hoort: uw gehoordrempel. Dat doen we twee keer.

1. 1We meten uw gehoordrempels zonder oordoppen. U hoort tonen van laag tot hoog en geeft aan zodra u een toon hoort. Per toonhoogte noteren we de zachtste toon die u nog waarneemt.
2. 2U doet uw oordoppen zelf in. Zoals u dat op het werk ook doet. Zo meten we de bescherming zoals u hem in de praktijk draagt.
3. 3We meten dezelfde tonen opnieuw, met uw oordoppen in. Omdat de oordop geluid tegenhoudt, moet elke toon luider klinken voordat u hem hoort.
4. 4Het verschil is uw demping. Per oor en per toonhoogte zien we hoeveel decibel uw oordoppen in uw oor tegenhouden. Valt de demping tegen, dan bespreken we meteen wat er nodig is.

Ook de Nederlandse richtlijn voor audiologische zorg noemt dit als manier om te bepalen hoeveel een gehoorbeschermer dempt: meten met en zonder gehoorbescherming (NVKF). Internationaal heet de methode REAT: real ear attenuation at threshold, de demping in het echte oor, gemeten op de gehoordrempel. Het is hetzelfde principe als de labotest achter de SNR, alleen dan in uw oren en met uw oordoppen.

Het eerste deel lijkt op een gehoortest, maar het doel is anders. Een gehoormeting laat zien hoe goed u hoort; de audiotest laat zien hoeveel uw oordoppen dempen. Het wettelijke gezondheidstoezicht met audiometrisch onderzoek blijft de taak van de arbeidsarts.

We doen de audiotest in een van onze vestigingen of bij u op locatie. Vanaf 3 personen komen we naar u toe en testen we de werknemers één voor één. Gaat het om één of twee personen, dan kan de test in een van onze vestigingen in Antwerpen, Brussel, Essen, Gent, Kortrijk of Roeselare.

Wat krijgt u na de test?

• Een uitslag. De demping per oor en per toonhoogte, zoals we die in uw eigen oor hebben gemeten.
• Registratie per werknemer. We registreren de resultaten, zodat u later kunt terugzien hoe de gehoorbescherming dempte en een volgende test ermee kunt vergelijken.
• Advies als de demping tegenvalt. Soms is het een kwestie van anders indoen. Soms past een ander filter beter: in de eerste 3 maanden na levering wisselt u het gratis. Zit de dop niet goed, dan passen we hem aan; daarvoor hebt u 6 maanden comfortgarantie. Is uw gehoorgang te veel veranderd, dan maken we een nieuwe afdruk.

Ook te veel demping is niet handig. Dan verstaat u collega’s en waarschuwingssignalen slechter. Met de gemeten demping ziet u of het filter past bij het lawaai op de werkplek.

Wat hebt u als werkgever aan de uitslag?

Gehoorbescherming tegen schadelijk lawaai is een persoonlijk beschermingsmiddel, en als werkgever wilt u zeker weten dat die bescherming ook werkt. In boek V, titel 2 (Lawaai) van de Codex over het welzijn op het werk, de Belgische omzetting van de Europese lawaairichtlijn 2003/10/EG, staat:

• Vanaf 80 dB(A) stelt de werkgever individuele gehoorbeschermers ter beschikking. Ze moeten passend en naar behoren aangemeten zijn, zodat het risico op gehoorschade wordt uitgebannen of tot een minimum beperkt (art. V.2-19).
• Vanaf 85 dB(A) worden die gehoorbeschermers gebruikt, en de werkgever zorgt ervoor dat de werknemers ze dragen (art. V.2-19).
• 87 dB(A) is de grenswaarde in het oor, met de demping van de gedragen gehoorbescherming meegerekend (art. V.2-4 en V.2-5). Wordt die toch overschreden, dan neemt de werkgever onmiddellijk maatregelen (art. V.2-16).

Een pasvormtest staat niet als plicht in de Codex, en een vaste termijn ook niet. Maar of het lawaai in het oor onder de 87 dB(A) blijft, hangt af van hoeveel de gehoorbescherming dempt. De SNR op de verpakking is daarvoor een schatting; de audiotest geeft de demping die uw werknemers echt halen. Weet u hoe luid het op de werkplek is, bijvoorbeeld uit een geluidsmeting, dan kunt u met die gemeten demping per werknemer beoordelen of de bescherming volstaat. De registratie toont aan dat u het hebt gecontroleerd, bijvoorbeeld tegenover uw preventieadviseur of het Comité voor preventie en bescherming op het werk, dat over de keuze van de gehoorbeschermers wordt geraadpleegd (art. V.2-21).

Meer over de regels, zoals wie wat betaalt, leest u in wanneer is gehoorbescherming verplicht.

Lektest of audiotest?

Naast de audiotest doen we ook nog de lektest. Daarbij meten we met een klein beetje luchtdruk, ongeveer 5 millibar, of uw otoplastiek luchtdicht afsluit. Het verschil:

Onze voorkeur gaat daarom uit naar de audiotest. Die meet niet alleen of de dop afsluit, maar ook wat dat oplevert: de demping die u haalt.

Binnenkort: de begeleide pasvormtest

We werken aan een nieuw systeem: de begeleide pasvormtest. Ook daarbij meten we de demping in uw eigen oor, met iemand erbij die de test begeleidt. Zodra hij beschikbaar is, leest u er hier meer over.

Zelf thuis testen: de online pasvormtest

Draagt u oordoppen op maat en wilt u tussendoor nagaan of ze nog goed zitten? Dan kunt u de online pasvormtest zelf thuis doen. U hebt een koptelefoon nodig, uw eigen oordoppen en een stille ruimte. U hoort per oor een reeks tonen, zonder en met uw oordoppen in. De test geeft een indicatie van de demping per toon en een persoonlijke beschermingswaarde (PAR). U ontgrendelt hem met een toegangscode van ons of door de test eenmalig af te rekenen.

Wanneer test u opnieuw?

Een vaste termijn staat niet in de wet. Ons advies voor gehoorbescherming op het werk:

• Bij ingebruikname. Dan weet u dat een nieuwe set vanaf de eerste dag goed beschermt.
• Daarna periodiek, liefst jaarlijks. Uw gehoorgang verandert langzaam, en daarmee de pasvorm.
• Tussendoor bij veranderingen. Bijvoorbeeld als u flink in gewicht veranderd bent, als de oordop anders of losser zit, als u meer hoort dan u gewend bent of als de dop of het filter aangepast is.

Draagt u uw oordoppen privé, dan is testen niet verplicht. Merkt u dat ze anders zitten, dan geeft de online pasvormtest u een eerste indruk. Kom daarna even langs voor een controle.

Voor bedrijven · vanaf 3 personen op locatiePasvormtest voor uw teamWe meten bij u op de werkvloer de demping per werknemer, met uitslag en registratie. Kies in het offerteformulier voor Fit-check. Offerte aanvragen

Meer over gehoorbescherming voor uw team leest u bij gehoorbescherming voor werk. Nog geen gehoorbescherming op maat? Bekijk onze oordoppen op maat, en lees in oordoppen aanmeten: zo werkt het hoe het aanmeten verloopt.

Bronnen

• Codex over het welzijn op het werk: boek V, titel 2 (Lawaai), art. V.2-4, V.2-5, V.2-16, V.2-19 en V.2-21; toelichting op de themapagina lawaai van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
• NIOSH (2025, Verenigde Staten): Science Policy Update: Individual Fit-Testing Recommendation for Hearing Protection Devices, DHHS (NIOSH) Publication No. 2025-104
• NVKF (Nederlandse richtlijn): Richtlijn Audiologische zorg voor slechthorende volwassenen, module Diagnostiek bij werkenden